Chrzest Pana Naszego Jezusa Chrystusa. Objawienie Pańskie. Крещение Господне. Богоявление Господне.

Крещение Господа Бога и Спаса нашего Иисуса Христа – Святое Богоявление.

Troparion:

Gdy chrzciłeś się, Panie, w wodach Jordanu, objawiła się Trójca najgodniejsza pokłonu. Rodzica bowiem głos dał o Tobie świadectwo, nazywając Ciebie umiłowanym Synem, Duch zaś w postaci gołębicy świadczył o prawdziwości słowa Ojca. Objawiłeś się, Chryste Boże, i świat oświeciłeś, chwała Tobie.

Kontakion:

Objawiłeś się dzisiaj światu i Światłość Twoja, Panie, zaznaczyła się na nas, rozumnie śpiewających Tobie: Przyszedłeś i objawiłeś się, Światłości niedostępna.

Chrzest Pański to jedno z 12 wielkich, tzw. Dwunadiesiatych, świąt prawosławnych, obchodzonych 6 (19) stycznia. W tym dniu do Jana Chrzciciela, który chrzcił w Jordanie na odpuszczenie grzechów, przyszedł z Nazaretu Pan nasz Jezus Chrystus. Jan, który od dzieciństwa znał niezwykłą świętość Jego życia, chciał powstrzymać Go, mówiąc: „To ja powinienem prosić Cię o chrzest, a Ty przychodzisz do mnie”. Ale Jezus powiedział do niego: „Teraz nie czas mówić o tym, powinniśmy wypełnić to, do czego zostaliśmy powołani”. Wówczas Jan zgodził się. Zanurzywszy się w Jordanie, Jezus zaraz wyszedł z wody i modlił się. W tym momencie Jan widział, jak otwarły się niebiosa i Duch Boży w postaci białego gołębia zstąpił na Jezusa, a wówczas posłyszał głos: „Oto jest Syn Mój umiłowany, w Którym mam upodobanie”. Tak zostały ukazane wszystkie trzy postaci Przenajświętszej Trójcy, dlatego święto to nazywane jest też Świętem Epifanii lub Świętem Światłości, Bóg jest bowiem Światłością, i ukazał się, by oświecić tkwiących w ciemności i w cieniu śmierci.

W wigilię Święta Epifanii, na pamiątkę zwyczaju dawnego Kościoła, by chrzcić w tym dniu katechumenów, odprawia się czasem święcenie wody. Po Liturgii, w samo święto, święcenie wody powtarza się na rzekach i źródłach – na wspomnienie samego Chrztu Pańskiego. Cerkiew modli się wówczas:

„Сотвори ю нетления источник, освящения дар, грехов разрешение, недугов исцеление, демонов всегубительство, супротивным силам неприступную, Ангельския крепости исполненную. Да вси почерпающии и причащающиеся имеют ю ко очищению душ и телес, ко исцелению страстей, ко освящению домов и ко всякой просьбе изрядную”.

„Uczyń ją [wodę] źródłem nieśmiertelności, darem uświęcenia, uwolnieniem z więzów grzechu; na uzdrowienie chorób, na zgubę wszystkich demonów, niedostępną dla mocy wrogich, pełną mocy Anielskiej. Niech wszystkim czerpiącym i korzystającym posłuży skutecznie ku oczyszczeniu dusz i ciał, przywróceniu zdrowia, od namiętności, ku uświęceniu domostw, i ku wszelkiej innej potrzebie”.

Molebny z poświęceniem wody odprawia się też przy okazji innych świąt, ale wierzący najbardziej cenią właśnie „kreszczeńską” wodę. Święty Jan mówił, że Pan przyjął chrzest nie dlatego, iż Sam potrzebował oczyszczenia, ale by „w wodach pogrążyć grzech człowieka, wypełnić Prawo i ukazać nam obraz i wzór Chrztu”. Zwyczajowe obmycie, praktykowane przez Żydów, nie uwalniało z grzechów sumienia: złodziejstwa, cudzołóstwa, oczyszczało wyłącznie z nieczystości ciała – spowodowanej np. zetknięciem z kośćmi zmarłego, spożyciem nieczystego pokarmu itp. Święty Jan nawoływał, by „uczynić owoc godny pokuty” i odchodzić od występku ku cnocie, nie miał on władzy odpuszczania grzechów, oczyszczania duszy i udzielania Daru Ducha Świętego.

Apostoł Paweł uznawał chrzest z wody za niewystarczający dla chrześcijan, dlatego włożył ręce na wierzących, aby przekazać Dar Ducha Świętego (Dz.19, 1–6). Apostołowie otrzymali ten Dar w dzień Świętej Pięćdziesiątnicy i przekazali podczas „chrztu apostolskiego”, którego i teraz się udziela. Pan nasz Jezus Chrystus przyjął chrzest Janowy, chociaż nie miał potrzeby odpuszczenia grzechów ani uzyskania daru Ducha – ciało Jego było bowiem ukształtowane przez Ducha Świętego – ale aby ukazać ludowi Świętą Trójcę i dać wzór posłuszeństwa. Święta Cerkiew naucza w tym dniu, by godnie zachować dary Chrztu Świętego, czystość szat chrzcielnych:

Елицы во Христа крестистеся, во Христа облекостеся.

Wszyscy, którzy ochrzciliście się w imię Chrystusa, przyoblekliście się w Chrystusa!

Lestwica 7-8. Na podstawie www.tropinka.orthodoxy.ru
oprac. Paweł Byzow

Dzień poprzedzający Święto Epifanii (18 stycznia)  jest uroczyście obchodzony i uważany za nadzwyczaj święty. Przyjście do świątyni tego dnia, to nasz święty obowiązek. Zgodnie z regułami Ustawu cerkiewnego, w tym dniu powinniśmy pościć i obowiązuje nas ścisły post, tak jak w Wigilię Święta Bożego Narodzenia. Wieczór przed Świętem Chrztu Pańskiego nazywany jest Soczelnikiem.